فرهنگ و تمدن اسلامى آيين پيامبر اكرم ( ص ) اهتمام فراوانى به علم و دانش و كتاب و قلم داده تا جايى كه نخستين آيات نازل‌شده بر آن حضرت در كوه حرا سفارش به خواندن و نوشتن و علم و دانش كرده : ( اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ . . . ) « 1 » و به قلم و نگارش و كتاب سوگند ياد كرده است . « 2 » قرآن خود كتاب مبين است و ام‌الكتاب كه از دامان حكمت‌آموز آن هزاران كتاب و كتابخانه متولد شده است ؛ و هنرمندان اسلامى بعضى به هنر و صنعت صحافى روى آوردند . در زمان پيامبر اكرم ( ص ) اوراق قرآن را بين صفحاتى از چوب نگاهدارى مىكردند و در قرون بعد براى محافظت بيشتر نسخه‌هاى قرآن را صحافى و در ميان دو جلد قرار مىدادند . شيوه‌هاى صحافى و جلدسازى عبارت بود از جلدهاى چوبى ، پارچه‌اى چرمى ( ضربى ، سوخت ، معرّق ) و روغنى . بعضى نيز به هنر خطاطى پرداختند و كتابت و نسخه‌بردارى قرآن از همان آغاز گسترش اسلام مورد توجه خاص قرار گرفت . نسخه‌ها و اوراق زيادى از قرآنهاى خط كوفى و غيره متعلق به قرون اوليه هجرى در موزه‌ها و مجموعه‌هاى نسخ خطى ايران و سراسر دنيا نگاهدارى مىشود . همين توجه اسلام به كتابت بود كه درهاى دانش را به روى مسلمانان باز كرد و براى فهم قرآن به تأسيس علوم گوناگون مانند ، علم صرف و نحو ، بلاغت ، تجويد ، تفسير و . . . پرداختند . در صفحات آينده نمونه‌هايى از قديمىترين نسخ قرآن را از نظر مىگذرانيد .

--> ( 1 ) . قلم : 1 - 4 . ( 2 ) . طور : 2 - 3 .